0 ürün

Ayvalık ve Zeytin

Her Zeytinyağı Ayvalık’lı Değildir…

Hemşehrimiz İzmir’li Homeros bir gün Ege Kıyılarını gezerken yorulup bir zeytin ağacının gölgesine oturmuş…. Zeytin ağacı hemen tanımış Homeros’u Kulağına şöyle fısıldamış; “Herkese aidim ve kimseye ait değilim; sen gelmeden önce buradaydım ve sen gittikten sonra da burada olacağım…”

Son yıllarda neredeyse bütün Batı Anadolu’da üretilen zeytinyağlarının “Ayvalık Zeytinyağı” diye pazarlanmaları aklımıza bu eski Ege Efsanesini getiriyor. Zeytinyağı herkesin, evet, ama Ayvalık’ta üretilen yağ farklı…

Ayvalık yağı farklı bir coğrafyayı anlatıyor öncelikle… Köken olarak Balıkesir ilinin Gömeç sınırından Ayvalık, Altınova, Cunda bölgelerinden İzmir ilinin Dikili sınırına kadar yetişen özel zeytin ağaçlarının meyvesinin suyu… Zeytinin yetiştirilmesinde iklimsel faktörler, doğanın, toprağın, havanın rolü çok büyük. Ayvalık ve Cunda’nın eski adında saklı olan “Moskonisi” yani “Hoş Kokular” ile mikro klima belirleyici oluyor bu özellikte.

Ege denizinin hoş havasını alır bütün bir yıl boyunca zeytin ağaçları… Her yörenin bölgesel özelliklerine göre zeytin ayrı bir tat kazanır. Ayvalık zeytini de o özel ve gerçek değerlerine kendi bölgesinde ulaşıyor. Diğer bölgelerde aynı özellikleri gösteremiyor. Zeytinin kabuk kalınlığı, etteki yağ oranı, çekirdeğinin iriliği, enerji ve mineral değerleri ve duygusal özellikleri sadece Ayvalık’ta en üst düzeyde.

Ayvalık sızmasında taze kokuyu hemen hissedersiniz; Ağızda çok yumuşak bir tat bırakan hafif, narin bir yağdır bu… Yani kişiliği olan yağlardır Ayvalık yağları… Burada zeytinin kokusunu güçlü bir şekilde algılamak olasıdır… Salataya konulduğunda hayran olmak işten bile değildir. Ayvalık yağlarının yüzyıllardır rağbet görmesi bütün bu nedenlerle de boşuna değildir…

Zeytin, bütün Ayvalık’lılar açısından berekettir, dahası, sağlıktır. Kimse zeytinyağından başka bir yağa iltifat etmediği için, Türkiye’deki en düşük kalp rahatsızlığı oranı Ayvalık’tadır.. Ayvalık’ta kış aylarında yaşanan karayel ve poyraz fırtınalarının yarattığı büyük ısı farklılıkları zeytinin kalitesini olumlu yönde etkilemektedir.

Ayvalık yağında hissettiğiniz farklı tadın nedeni belki de antik çağ yazarı Theophartos’un anlattığı öyküde saklı.. Theophartos, “mersin ile zeytin ağacının kökleri birbirine dolanmıştır. Bu yüzden Mersin ile zeytin dost sayılır” diyor… Bugün Ayvalık yağında mersinin aroması belli belirsiz hissediliyorsa sebebi belki de budur.

Her üretim bölgesi yerel özelliklerini tescil ettirip hem değerlerine sahip çıkmalı, hem de ürünlerini yüksek kalite standartlarına ulaştırmalıdır.

A.Nedim ATİLLA

Gazeteci Yazar